Het verhaal van Paronella Park

Na vijf maanden werken als tourgids bij Paronella Park, is het voor mij tijd om verder te reizen. Nieuwe avonturen beleven, verhalen maken en ook op een professionele manier blijven ontwikkelen. Dit is natuurlijk iets waar ik enorm naar uit kijk. Toch vraag je je wellicht af, wat ik de afgelopen maanden tijdens werk zoal heb uitgevoerd.

Bij Paronella Park is het voornaamste product dat wij verkopen het verhaal van Jose Paronella, een Catalaanse banketbakker, die hier in het tropische noorden van Queensland kastelen en tuinen bouwde. Als gids, deelde ik dit verhaal dan ook dagelijks ongeveer zes maal tijdens onze dagtours en één tot drie keer tijdens onze avondtours. In de laatste weken van mijn tijd in het park, (her)schreef ik de Nederlandstalige audiotour, die binnenkort ook in de Paronella Park app te beluisteren is. Vandaag deel ik Jose’s verhaal met jou. Jose Paronella werd in 1887 geboren in een arm gezin in Catalonië in het noorden van Spanje. Omdat het gezin niet veel te besteden had, ging Jose te werk als banketbakker. Door de verhalen die zijn oma hem over de jaren vertelde over kastelen en tuinen, zoals ontworpen door de Catalaanse architect Gaudi, ontwikkelde Jose in deze tijd zijn eigen droom om dergelijke bouwwerken te ontwikkelen. Terwijl Jose inmiddels als bankier werkzaam was in Pamplona, werd er voor hem een huwelijk voorbereid met een vrouw genaamd Matilda. Jose besloot eerst geld te willen verdienen en hiervoor per schip naar Australië te vertrekken. Wanneer hij hier genoeg geld had verdiend, zou hij zijn verloofde over laten komen en met haar trouwen.

Na aankomst in Sydney in 1913, werkt Jose zich via de mijnen van Queensland omhoog, tot hij in 1914 in South Johnstone aankwam. Hier begon hij zijn carriere als suikerriet snijder. Aangezien hij ervaring had als bakker, werd hij al snel gevraagd in de keuken te werken voor een team van andere suikerriet snijders. Hier zag hij dat veel van zijn collega’s hun geld vooral besteden door te gokken en het kopen van alcohol. Dit was voor Jose geen optie, aangezien hij naar Australië was gekomen om vermogen op te bouwen. Jose spaarde zijn geld op, kocht land van de lokale overheid, bouwde zijn eigen suikerriet boerderij en verkocht deze weer. In de tien jaar die volgden, deed Jose dit nog elf keer. Dit leverde hem een totaal vermogen op van bijna drie miljoen dollar op. Jose besloot terug te keren naar Spanje om met Matilda te trouwen. Echter, was er één probleem. Jose stuurde in zijn twaalf jaar in Australië geen enkele brief naar zijn verloofde, die hierom dacht dat Jose was verongelukt. Na acht jaar te hebben gewacht, trouwde zij met een ander en kreek zij zelfs een kind. Haar moeder schaamde zich en stelde voor dat Jose zou trouwen met haar jongere dochter Margarita, die hier natuurlijk zelf een idee over had. Uiteindelijk trouwde Jose en Margarita toch met elkaar, aangezien Jose haar meenam op een huwelijksreis van zeven maanden door heel Europa.

Na een reis gevuld met zakelijke afspraken voor Jose’s volgende project, keerden het nieuw getrouwde stel in 1926 samen terug naar Australië, waar Jose zo’n drie jaar later het land kocht, voor wat nu Paronella Park is. Hier bouwde hij eerst zijn gezinswoning en een waterkrachtcentrale, aangezien elektriciteit essentieel was voor zijn plannen, maar voorlopig nog niet naar Mena Creek zou komen. Het landgoed had een grote waterval, die Jose en zijn park vanaf 1933 van elektriciteit zou voorzien. In 1935 opende Jose zijn droompark. Paronella Park bestond uit twee delen. Bovenin, naast de familiewoning, de originele ingang van het park, een grote balzaal met bioscoop en een café met ijssalon. Dit laatste project werd gerund door zijn vrouw Margarita en was vooral erg populair bij de kinderen in het nabijgelegen dorp, dat nog dertig jaar op elektriciteit zou moeten wachten. Van achter het café bracht een grote trap met zevenenveertig treden de bezoekers naar de tuinen. Onderaan bevond zich een picknick gedeelte met vijfentwintig tafels, met ieder een perfect uitzicht op Mena Creek Falls. Na de lunch kon met in het water onderaan de waterval genieten van een verkoelende duik. Verderop in de tuinen, stond het café aan het bad, vlak voor de sportvelden. Jose had bijvoorbeeld de eerste tennisclub in het noorden van Queensland. Ook was zijn park een populaire attractie bij de ongeveer tweehonderdvijftigduizend soldaten die hier rondom de tweede wereldoorlog gestationeerd waren. Jose was een zakenman en besloot hierom geen uniforms toe te laten in zijn park. De soldaten moesten, in plaats hiervan, een kleedhokje huren, om zich hier om te kleden in hun zwemkleding.

Achterin het park bevinden zich ongeveer zevenduizend planten en bomen en de mooiste wandelingen in het park. Zo liep je via Lover’s Lane naar de liefdestunnel en Teresa’s Falls. Dit is een tweede waterval, vernoemd naar Jose’s dochter Teresa. Het bamboe bos vormt de grens van Paronella Park. Het laatste wat Jose namelijk wilde, is dat zijn gasten uitkeken over de ontelbare suikerriet- en bananenboerderijen waar hij al twaalf jaar van zijn leven had gespendeerd. Een andere wonderbaarlijke creatie van Jose is het aanleggen van Kauri Avenue, twee rijen met endemische Queensland Kauri Bomen die wederom een geweldig leveren over Mena Creek Falls, de waterval waaraan Jose een groot deel van zijn succes te danken heeft.

Helaas was het niet allemaal rozengeur en manenschijn voor Jose Paronella. In 1946 werd zijn park getroffen door een enorme overstroming, die de volledige lagere tuinen verwoestte. Het park moest zes maanden volledig sluiten en aangezien Jose zijn hart en ziel gaf om alles te repareren, was hij op dit moment erg ziek. Achttien maanden na deze overstroming, in 1948, overleed Jose aan de gevolgen van maagkanker. Een groot deel van zijn park werd een lange tijd niet gebruikt. Jose liet zijn park na aan zijn vrouw Margarita en zijn zoon Joe. Zijn dochter Teresa trouwde in de balzaal en verhuizde naar Brisbane. Ze leefde een mooi leven en overleed in 2008 op vijfentachtigjarige leeftijd. Het park ging echter een aantal zware jaren tegemoed. Zo werd de snelweg die gasten naar Paronella Park bracht in 1965 verlegd en overleed Margarita hierna op een reis onderweg terug naar Spanje, nog voor ze haar familie weer kon ontmoeten. Ook haar zoon Joe overleed hier niet lang na, aan een hartaanval. Hij was pas negenendertig jaar. Zijn vrouw beheerde het park tot 1977, toen zij het besloot te verkopen. Dit was simpelweg niet haar droom. Nieuwe eigenaren waren hier maar twee jaar, toen er in 1979 brand uitbrak in de balzaal. De voornaamste inkomstenbron was verwoest en ook zij stapte weg van het project. Paronella Park werd verlaten en de natuur nam in de komende veertien jaar over, met alle gevolgen van dien.

In 1993 waren Mark en Judy Evans, vanuit Freemantle in West-Australië, op reis door Queensland met als doel om een camping of motel aan te schaffen. Aangezien ze iets speciaals wilden, kwam hun makelaar bij het stel terug met Paronella Park. De paden waren overwoekerd met vegetatie, maar het landgoed had wel een tweetal watervallen en zelfs een aantal kastelen. Voor vierhonderdduizend dollar kocht de Evans familie het park en heropenden ze dit voor toerisme. Al vier weken later, verwelkomde Mark een speciale gast voor een tour. Een vrouw in de zeventig kwam vanuit Brisbane naar het park en gaf aan het een beter idee te vinden, dat zij Mark en Judy zou rondleiden. Dit was Teresa, die hier haar hele jeugd had doorgebracht. Ze liet hen alle geheime plekjes zien en vertelde bovendien alle verhalen van haar jeugd aan Mark en Judy. Een vriendschap ontstond. Mark en Judy hadden in eerste instantie een zakenplan voor ongeveer tien jaar, maar inmiddels tweeëndertig jaar verder, is het stel ver in de zeventig, nog altijd betrokken bij het park. Op deze manier was het ook Mark die mij, vijf maanden geleden, persoonlijk welkom heette en deze baan aanbood. Ik wist destijds echter niet dat hij de eigenaar van Paronella Park was.